૧. ભગવાન વિષ્ણુ દ્વારા મલમાસને આશ્વાસન
બીજા અધ્યાયમાં આપણે જોયું કે મલમાસ રડતો-રડતો ભગવાન વિષ્ણુના ચરણોમાં પડી ગયો હતો. તેનું દુઃખ જોઈને પરમ દયાળુ ભગવાન વિષ્ણુએ તેને પ્રેમથી બેઠો કર્યો અને તેના આંસુ લૂછતાં કહ્યું:
“હે મલમાસ! તું આટલો બધો વ્યાકુળ કેમ થાય છે? આ સંસારમાં જે પણ મારી શરણે આવે છે, તેનું દુઃખ લાંબો સમય ટકી શકતું નથી. જગતના લોકો તારો તિરસ્કાર કરે છે કારણ કે તેઓ તારો અસલી મહિમા જાણતા નથી.
તું રડવાનું બંધ કર. હું તને વચન આપું છું કે હું તારું આ અપમાન અને દુઃખ સદા માટે દૂર કરીશ. હું તને એક એવા પરમ ધામમાં લઈ જઈશ, જ્યાં ગયા પછી કોઈ પણ જીવ ક્યારેય દુઃખી થતો નથી.”
૨. ગોલોક ધામનું દિવ્ય વર્ણન
ભગવાન વિષ્ણુએ મલમાસને હાથ પકડીને વૈકુંઠથી ઉપર આવેલા સર્વોચ્ચ ધામ ‘ગોલોક’ તરફ પ્રયાણ કર્યું.
આ ગોલોક ધામ કેવું છે? શાસ્ત્રોમાં તેનું અદ્ભુત વર્ણન છે:
આ ધામ અત્યંત દિવ્ય, તેજોમય અને પ્રકૃતિથી પર છે.
ત્યાં ચારેય તરફ સુંદર કલ્પવૃક્ષો, કામધેનુ ગાયો અને પવિત્ર યમુના નદી વહે છે.
ત્યાં કરોડો સૂર્ય અને ચંદ્ર જેવો પ્રકાશ છે, છતાં ત્યાં શીતળતા અને શાંતિ છે.
આ ધામમાં સ્વયં સચ્ચિદાનંદ સ્વરૂપ, મુરલીધર ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ બિરાજમાન છે, જેમની સેવા રાધાજી અને અસંખ્ય ગોપી-ગોવાળો કરે છે.
૩. વિષ્ણુ ભગવાન અને મલમાસનું ગોલોકમાં આગમન
જ્યારે ભગવાન વિષ્ણુ મલમાસને લઈને ગોલોકના દ્વારે પહોંચ્યા, ત્યારે ત્યાંના દ્વારપાળોએ તેમને પ્રણામ કર્યા. વિષ્ણુજી સભાખંડમાં પ્રવેશ્યા જ્યાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ રત્નજડિત સિંહાસન પર બિરાજમાન હતા. શ્રીકૃષ્ણના દિવ્ય સ્વરૂપને જોઈને મલમાસ અંજાઈ ગયો અને તેના મનનો અડધો આઘાત તો પ્રભુના દર્શન માત્રથી જ દૂર થઈ ગયો.
ભગવાન વિષ્ણુએ શ્રીકૃષ્ણને દંડવત પ્રણામ કર્યા. ભગવાન શ્રીકૃષ્ણએ ઊભા થઈને વિષ્ણુજીનું સ્વાગત કર્યું અને પૂછ્યું, “હે વૈકુંઠનાથ! આપનું અચાનક અહીં આગમન કેમ થયું? અને આપની સાથે આ સ્ત્રી રૂપે રડતી આકૃતિ કોણ છે? આ આટલી બધી દુઃખી કેમ દેખાય છે?”
૪. ભગવાન વિષ્ણુની શ્રીકૃષ્ણને વિનંતી
ભગવાન વિષ્ણુએ હાથ જોડીને શ્રીકૃષ્ણને કહ્યું, “હે પ્રભુ! આપ તો અંતર્યામી છો, આપ બધું જ જાણો છો. આ સૂર્યની સંક્રાંતિ વિનાનો ‘અધિક માસ’ (મલમાસ) છે. જગતના લોકોએ તેને અપવિત્ર કહીને તેનો તિરસ્કાર કર્યો છે. કોઈ પણ શુભ કાર્યમાં તેનો સ્વીકાર થતો નથી.
આ માસ અનાથ છે, તેનો કોઈ સ્વામી નથી. તે પોતાના અપમાનથી એટલો કંટાળી ગયો હતો કે તે આત્મહત્યા કરવા તૈયાર થયો હતો. તે મારી શરણે આવ્યો, પણ હે જગન્નાથ! તેને પરમ પદ અને ગૌરવ આપવાનું સામર્થ્ય માત્ર આપનામાં જ છે. માટે હું તેને આપના ચરણોમાં લાવ્યો છું. કૃપા કરીને આ અનાથ પર દયા કરો અને તેને સ્વીકારો.”
ભગવાન વિષ્ણુની આવી કરુણ અને નમ્ર વાણી સાંભળીને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ મલમાસ તરફ દયાદ્રષ્ટિથી જુએ છે.
📌 અધ્યાય ૩ નો સાર (બોધ)
પ્રભુના દર્શનનું ફળ: ઈશ્વરના શરણમાં જવાથી અને તેમના દર્શન માત્રથી જીવના અડધા કષ્ટો આપોઆપ નાશ પામે છે.
ભગવાન વિષ્ણુની ભક્તવત્સલતા: ભગવાન વિષ્ણુ પોતે પોતાના શરણાગત (મલમાસ) નું દુઃખ દૂર કરવા માટે તેને પરમ ધામ સુધી લઈ જાય છે, જે દર્શાવે છે કે ઈશ્વર પોતાના ભક્તો માટે કંઈ પણ કરી શકે છે.
(આગળના ચોથા અધ્યાયમાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ મલમાસ પર પ્રસન્ન થઈને તેને પોતાનું સર્વશ્રેષ્ઠ નામ ‘પુરુષોત્તમ’ આપશે અને તેને બાર મહિનાઓ કરતાં પણ શ્રેષ્ઠ બનાવશે.)
।। ઇતિ શ્રી પદ્મપુરાણ અંતર્ગત પુરુષોત્તમ માસ મહાત્મ્યનો “ગોલોક પ્રયાણ” નામનો તૃતીય અધ્યાય સંપૂર્ણ ।।
બોલો શ્રી પુરુષોત્તમ ભગવાનની જય!